Halka arza nasıl katılınır? İlk talebinizden lotların hesaba geçmesine kadar

Halka arza katılmak birkaç dakikalık bir işlem gibi görünür, ama hangi kurumdan, hangi saatte ve hangi ekrandan talep girdiğiniz sonucu değiştirebilir. Süreci başından sonuna sırasıyla anlatıyoruz.

Başlamadan önce gerekenler

Halka arza katılmak için bir aracı kurumda veya yatırım hizmeti veren bir bankada pay piyasası işlemlerine açık bir yatırım hesabınız olması gerekir. Hesap açarken bir uygunluk testi doldurursunuz ve kimliğiniz doğrulanır. Hesap açılışı birkaç gün sürebileceğinden, ilgilendiğiniz bir halka arzın talep tarihlerini beklemeden hesabınızı açmanız iyi olur.

Hesabınıza talep etmek istediğiniz tutar kadar TL bulunmalıdır. Bazı kurumlar talep bedeli olarak para piyasası fonu, mevduat veya başka varlıkların blokesini de kabul eder; hangi varlıkların teminat olarak kullanılabileceği izahnamede ve satış duyurusunda yazar.

1. Halka arzı takip edin

Resmî kaynakların tam listesini halka arz takvimi rehberinde anlattık. Kısaca: Bir halka arzı ilk olarak SPK bültenlerinde görürsünüz: SPK, onayladığı halka arzları haftalık bültenlerinde duyurur. Onaydan sonra izahname, fiyat tespit raporu ve tasarruf sahiplerine satış duyurusu KAP'ta yayımlanır. Satış duyurusunda şu bilgileri bulursunuz:

  • Talep toplama tarihleri ve saatleri,
  • Halka arz fiyatı ve satış yöntemi,
  • Yatırımcı gruplarına ayrılan paylar ve dağıtım yöntemi,
  • Talep toplayan aracı kurumların listesi (konsorsiyum),
  • Asgari talep miktarı ve ödeme şekilleri.

2. Satış yöntemini öğrenin

Türkiye'de ilk halka arzlar iki ana yöntemle yapılır ve talep girme şekli yönteme göre değişir. SPK'nın 19.09.2024 tarihli ilke kararına göre halka arz edilen payların piyasa değeri 750 milyon TL ve altındaysa borsada satış yöntemi zorunludur. Daha büyük halka arzlarda borsada satış veya borsa dışında talep toplama yöntemi kullanılabilir.

Borsada satışBorsa dışında talep toplama
Nereden katılınır?Borsa İstanbul üyesi herhangi bir aracı kurumdan, normal hisse emri ekranındanYalnızca konsorsiyumda yer alan kurumların halka arz ekranından
Hangi kod?Payın kodunun sonunda ".HE" eki bulunurKurumun halka arz menüsünde şirket adıyla listelenir
SaatlerBorsanın birincil piyasa seans saatleri; duyuruda yazarTalep toplama günleri boyunca kurumun belirttiği saatler
DağıtımDuyurudaki esaslara göre, genellikle tamamen eşitBireysel gruba eşit; varsa yüksek başvurulu gruba eşit veya oransal

2026'daki büyük halka arzların çoğu talep toplama yöntemiyle yapıldı: Netcad Yazılım, Beta Enerji, Masfen Enerji ve Kardemir Çelik bunlardan bazıları. Daha önceki yıllarda ise küçük arzlar ağırlıktaydı; örneğin Ekim 2020'deki Esenboğa Elektrik arzında talepler borsanın birincil piyasasında toplanmıştı.

Borsada satış yönteminin ayrıntılarını ayrı bir rehberde anlattık. Talep toplamalı arzlarda ise önce kendi aracı kurumunuzun konsorsiyumda olup olmadığına bakın; değilse o halka arza mevcut hesabınızdan katılamazsınız.

3. Talebinizi girin

Talep toplamalı bir arzda kurumunuzun mobil uygulamasında genellikle "Halka arz" başlığı altında açık arzlar listelenir. Şirketi seçip kaç lot talep ettiğinizi ve ödeme şeklini girersiniz. Talep tutarı hesabınızda bloke edilir; para hesabınızda kalır ama kullanamazsınız.

Kaç lot talep etmeli? Eşit dağıtımlı bir arzda, belirli bir eşiğin üzerinde talep etmek size daha fazla lot getirmez. Bu eşik dağıtım bitmeden bilinemez ama katılımcı sayısı tahmini ve bireysele ayrılan lot sayısıyla kabaca hesaplanabilir. Lot hesaplayıcı bu tahmini yapmanıza yardımcı olur. 2026 arzlarında eşiğin TL karşılığı yaklaşık 462 TL ile 5.848 TL arasında değişti; 13 arzın tablosunu bu yazıda bulabilirsiniz. Uygulamada birçok yatırımcı, tahmini eşiğin birkaç katı kadar talep girer ki katılım beklenenden düşük olursa fazla lot da alabilsin; karşılanmayan kısmın parası zaten iade edilir.

Talebi değiştirebilir veya geri alabilirsiniz

Satış Tebliği'ne göre, izahnamede aksi belirtilmedikçe talep toplama süresi içinde talebinizi değiştirebilir veya geri alabilirsiniz. Süre bittikten sonra talebiniz bağlayıcı olur.

4. Talep toplama biter, dağıtım yapılır

Talep toplamanın bitiminden sonraki iki iş günü içinde konsorsiyum lideri dağıtım listesini hazırlar, şirket bu listeyi iki iş günü içinde onaylar. Dağıtım sonuçları KAP'ta "satış sonuçları" başlığıyla duyurulur; burada her yatırımcı grubuna kaç lot verildiğini ve kaç kişinin katıldığını görebilirsiniz.

Lotlar hesabınıza aktarılır ve karşılanmayan talebinizin blokesi kaldırılır veya bedeli iade edilir. Pratikte bu, talep toplamanın bitmesinden sonraki birkaç iş günü içinde gerçekleşir.

5. Paylar borsada işlem görmeye başlar

Borsa İstanbul, payların hangi pazarda ve hangi tarihte işlem görmeye başlayacağını KAP'ta duyurur. İlk işlem gününde fiyat, halka arz fiyatını baz alan sınırlar içinde oluşur. İlk günün nasıl işlediğini, tavan ve taban kavramlarını ve emir verirken nelere dikkat etmeniz gerektiğini ilk işlem günü rehberinde anlattık.

Kontrol listesi

  1. Pay piyasasına açık yatırım hesabım var.
  2. Satış duyurusunu okudum: tarih, fiyat, yöntem ve dağıtım esaslarını biliyorum.
  3. Kurumum bu arzın konsorsiyumunda (talep toplamalı arzlarda) veya Borsa İstanbul üyesi (borsada satışta).
  4. Talep edeceğim tutar hesabımda hazır.
  5. Talebimi talep toplama süresi içinde ve kurumun belirttiği saatlerde girdim, talep numarasını not ettim.
  6. Dağıtım sonuçlarını KAP'ta kontrol ettim, hesabıma geçen lotu ve iade edilen tutarı doğruladım.

Sık sorulan sorular

Halka arza katılmak için en az ne kadar para gerekir?

Asgari talep çoğu halka arzda 1 lottur; yani halka arz fiyatı kadar paranız varsa katılabilirsiniz. Eşit dağıtımda bütçeniz düşük olsa bile eşiğin üzerinde talep ettiğiniz sürece büyük talep verenlerle aynı lotu alırsınız.

Birden fazla aracı kurumdan talep girersem daha fazla lot alır mıyım?

Hayır. Satış Tebliği'ne göre birden fazla talepte bulunan yatırımcının yalnızca en yüksek talebi dikkate alınır. Fazladan talep girmek sonucu değiştirmez, sadece paranızın daha fazla yerde bloke kalmasına yol açar.

Çocuğum adına halka arza katılabilir miyim?

Çocuk adına açılmış bir yatırım hesabı üzerinden veli aracılığıyla katılım mümkündür ve çocuk ayrı bir yatırımcı sayılır. Kuruma göre hesap açma koşulları değişir; aracı kurumunuza danışın.

Karşılanmayan talebimin parası ne zaman geri gelir?

Satış Tebliği'ne göre karşılanamayan taleplerin bedeli, onaylanan dağıtım listesinin yetkili kuruluş tarafından teslim alınmasını izleyen iş günü içinde iade edilir.

Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı halka arz sürecini ve mevzuatı anlamanıza yardımcı olmak için hazırlandı. Herhangi bir şirketin payını alma veya satma önerisi içermez. Kurallar değişebileceğinden her halka arzda ilgili izahnameyi ve KAP duyurularını kontrol edin.

Kaynaklar